Gần Tết Nguyên đán, nhiều xưởng tiện, lò nhiệt luyện thuê ngoài, xưởng mạ và nhà xe nghỉ dài ngày, còn đơn hàng của khách thì dồn lại sau Tết. Xưởng nào tính trước lượng phôi và lịch gia công thì ra Giêng chạy máy ngay; xưởng không tính thì ngồi chờ thép, chờ lò. Bài này là cách tính lượng thép tròn cần đặt, lập lịch ngược từ ngày giao chi tiết và cất phôi qua những tuần nồm ẩm đầu năm ở miền Bắc.

Tính lượng thép tròn cần cho đơn sau Tết
Tính theo số phôi, không tính theo kg cho tròn số. Ví dụ đơn 300 trục Ø40 dài 250 mm, tiện từ thép tròn đặc phi 45: phôi 254 mm (dư 2 mm mỗi đầu) cộng mạch cưa 3 mm là 257 mm, một cây 6 m cắt được 23 phôi. 300 trục cần 14 cây (vì 300 ÷ 23 = 13,0, làm tròn lên). Ø45 nặng 12,494 kg/m, mỗi cây 6 m khoảng 74,97 kg, nên đặt khoảng 1.050 kg. Cộng thêm vài phôi dự phòng cho chi tiết chạy thử và hàng lỗi, và tách riêng những đoạn đuôi cây (89 mm mỗi cây) để làm chi tiết ngắn khác.
| Bước | Công thức | Ví dụ 300 trục Ø40 × 250 từ Ø45 |
|---|---|---|
| Chiều dài một phôi | chiều dài chi tiết + dư hai đầu + mạch cưa | 250 + 4 + 3 = 257 mm |
| Số phôi mỗi cây 6 m | 6.000 ÷ chiều dài phôi (làm tròn xuống) | 23 phôi |
| Số cây | số chi tiết ÷ số phôi mỗi cây (làm tròn lên) | 14 cây |
| Khối lượng | số cây × 6 × 0,00617 × d² | 14 × 6 × 12,494 ≈ 1.050 kg |
Cách tính giá theo đoạn cắt và theo cây: cách tính giá thép tròn trơn cắt đoạn; bảng kg/m mọi phi: thép tròn trơn các phi.
Lập lịch ngược từ ngày giao chi tiết
Đi từ ngày khách cần nhận chi tiết, lùi lại từng nguyên công. Mỗi khâu hỏi trực tiếp bên làm về ngày nghỉ và ngày nhận hàng lại – đặc biệt lò nhiệt luyện thuê ngoài thường gom đủ mẻ mới chạy, những ngày trước và sau Tết hay phải chờ lâu hơn ngày thường.
| Khâu (đi ngược) | Cần hỏi / chuẩn bị | Ghi chú |
|---|---|---|
| Giao chi tiết cho khách | Ngày khách cần, ngày kho khách nhận hàng lại | Chốt bằng văn bản |
| Mạ, nhuộm đen, sơn | Ngày nghỉ của xưởng mạ | Chi tiết đã mài để trong túi chống ẩm khi chờ |
| Mài | Máy mài của mình hay thuê ngoài | Cổ trục dung sai h6, k6 – xem mài tròn ngoài trục |
| Nhiệt luyện thuê ngoài | Lịch lò, khối lượng tối thiểu mỗi mẻ | Ghi rõ mác, độ cứng yêu cầu, giữ phiếu |
| Tiện, phay | Số ca máy còn lại trước khi nghỉ | Ưu tiên tiện thô trước Tết, tinh sau nhiệt luyện |
| Cưa phôi | Cưa tại xưởng hay đặt cắt đoạn từ bên bán | Đánh dấu mác, nhiệt số trên từng phôi |
| Nhận thép | Mác, phi, CO/CQ, ngày giao | Mác hợp kim, phi lẻ nên hỏi sớm hơn |
Mác hợp kim, phi lẻ: hỏi sớm hơn
SS400, C45/S45C ở các phi phổ biến dễ tìm. 40Cr, SCM440, phi lớn hoặc phi lẻ (Ø53, Ø63, Ø125…) có thể phải gom theo lô nhập, nên hỏi trước kỳ nghỉ vài tuần để biết có hàng đúng mác, đúng CQ hay phải đổi phi. Đổi phi lớn hơn thì tính lại khối lượng và lượng phoi; đổi mác thì xem lại chế độ nhiệt luyện – SCM440 và 40Cr khác nhau thế nào, bảng chọn mác thép theo chi tiết.
Cất phôi qua những tuần nồm ẩm
- Kê phôi cao khỏi nền bê tông bằng gỗ hoặc giá sắt, không để sát tường ẩm.
- Phủ bạt nhưng để thoáng hai đầu; bạt kín sát mặt thép trong nồm sẽ đọng nước bên dưới.
- Phôi đã tiện, cổ trục đã mài: bôi dầu chống gỉ hoặc bọc giấy chống gỉ, để trong thùng có nắp.
- Giữ thẻ mác, dấu sơn đầu cây và CQ đi cùng phôi – sau kỳ nghỉ dài là lúc dễ lẫn mác nhất.
- Ra Giêng, kiểm tra gỉ trước khi đưa lên máy; gỉ mặt ngoài cây cán nóng tiện bỏ được, gỉ trên cổ trục đã mài thì phải đánh giá lại kích thước.
Chi tiết hơn về chống gỉ: bảo quản thép chế tạo không bị rỉ sét.
Gửi yêu cầu trước kỳ nghỉ
Gửi một lần đủ: mác, phi, chiều dài (cây 6 m hay cắt đoạn), số lượng, yêu cầu CO/CQ, ngày cần hàng. Thép Hoàng Việt nhập khoảng 3.000–4.000 tấn thép mỗi tháng cho đại lý, xưởng cơ khí và dự án; thép tròn có CO/CQ theo lô. Lịch nhận đơn và giao hàng dịp Tết của Thép Hoàng Việt: hỏi trực tiếp qua hotline/Zalo 0989.110.789. Giá theo mác, lô và thời điểm – liên hệ báo giá; vì sao giá thép nhập thay đổi theo thời điểm: giá thép tròn nhập khẩu thay đổi vì đâu.
📝 Để lại thông tin – Thép Hoàng Việt báo giá cho anh/chị hoặc gọi/Zalo 0989.110.789
Cần tư vấn chọn mác, quy cách hoặc báo giá? Gửi danh sách phi, mác thép, chiều dài, số lượng (hoặc bản vẽ) cho Thép Hoàng Việt – chúng tôi kiểm tra hàng và liên hệ báo giá theo đúng yêu cầu.
Câu hỏi thường gặp
300 trục Ø40 dài 250 mm cần bao nhiêu kg thép tròn phi 45?
Phôi 257 mm (gồm dư 2 đầu và mạch cưa), một cây 6 m cắt được 23 phôi, cần 14 cây. Ø45 khoảng 74,97 kg mỗi cây 6 m, tổng khoảng 1.050 kg, chưa tính phôi dự phòng.
Nên đặt thép trước Tết bao lâu?
Không có con số chung. Mác phổ biến như SS400, C45 ở phi thông dụng thường dễ hơn; 40Cr, SCM440, phi lớn hoặc phi lẻ nên hỏi trước vài tuần. Quan trọng là lập lịch ngược từ ngày giao chi tiết và hỏi lịch nghỉ của từng khâu.
Phôi để qua Tết có bị gỉ không?
Mặt ngoài cây cán nóng sẽ gỉ nhẹ trong nồm ẩm, khi tiện sạch vỏ thì bỏ đi được. Phôi đã tiện tinh, cổ đã mài thì phải bôi dầu chống gỉ, bọc kín và kê cao khỏi nền.
Có nên tiện thô trước Tết, tiện tinh sau Tết không?
Nên, nếu chi tiết có nhiệt luyện: tiện thô trước, gửi nhiệt luyện, tiện tinh hoặc mài sau. Phôi tiện thô vẫn cần bôi dầu và giữ dấu mác, nhiệt số khi cất.
